Historia piwa w pigułce


Historia piwa w pigułce

Historia piwa jest naprawdę niezwykle interesująca, jednak pijąc piwo, zwykle myślimy wyłącznie o jego niepowtarzalnym, charakterystycznym smaku oraz dobrej zabawie, którą na ogół wspomaga ten trunek. Rzadko natomiast zastanawiamy się nad procesem, który musiał zajść, by w naszym kuflu znalazł się złocisty napój, a także nad jego genezą. Dzisiaj powszechna dostępność piwa jest czymś naturalnym, jednak jak każdy produkt spożywczy, również ono musiało zostać przez kogoś wymyślone i udoskonalone. Skąd wzięła się receptura na ten lubiany napój alkoholowy o bursztynowej barwie?

 

W dzisiejszych czasach piwo stanowi nieodłączny element wielu spotkań towarzyskich: popijamy je, rozmawiając z przyjaciółmi w pubie, grillując, oglądając mecz czy świętując awans. Jednak choć ten złocisty trunek idealnie odpowiada na potrzeby współczesnego konsumenta, wcale nie jest nowym wynalazkiem. Historia piwa jest długa i barwna, a zanim ten lubiany napój trafił na nasze stoły, przeszedł wiele spektakularnych przemian. Skąd wzięło się piwo, kto je wymyślił i jak receptura na nie była doskonalona przez lata?

Pierwszym kamieniem milowym na tej drodze było wynalezienie rolnictwa oraz rozpoczęcie uprawy zbóż. W przedziale pomiędzy 13000 a 9000 lat p.n.e. nasi przodkowie zapragnęli rozszerzyć swoją dietę o produkty inne niż mięso dzikich zwierząt. Nie chcieli już prowadzić koczowniczego trybu życia – pojawiła się potrzeba pozostawania w jednym miejscu i zapewnienia sobie tam stałego dostępu do różnego typu pożywienia. Na początku nauczyli się spożywać ziarna dziko rosnących zbóż, a następnie zaczęli uprawiać ziemię i hodować zwierzęta. 10000 lat p.n.e. powstał pierwszy chleb: aby go otrzymać, ludzie uprawiali zboże, kosili je, oddzielali ziarna kijami, kruszyli ziarno między kamieniami, a następnie dodawali trochę wody, uklepywali tak powstałe ciasto i piekli je na rozgrzanym kamieniu.

 

Historia piwa, pianka z tanka 2

Dlaczego mówimy o chlebie? Ponieważ to właśnie on, w połączeniu z wodą, stanowił podstawowy składnik pierwszego piwa. Wyrabiano je, umieszczając chleb z wodą w glinianych naczyniach. Zanim nastąpiła fermentacja, to tak powstałej mieszanki często dodawano do smaku zioła, miód lub owoce. Niestety, pierwsze piwo było niefiltrowane, mętne i niezbyt smaczne, za to dość pożywne, no i, co najważniejsze, zawierało alkohol. Aby oddzielić pływające w nim resztki chleba, ziarna, owoców czy ziół, pito je przez trzcinowe słomki. Później, kiedy piwo stało się bardziej klarowne, nie odrzucono spożywania go w ten sposób – używanie słomek zaczęto traktować jak pewnego rodzaju rytuał. Tak zaczyna się historia piwa.

Pierwsze zapiski, na których możemy opierać ugruntowaną wiedzę na temat piwa, pochodzą z Mezopotamii i powstały ok. 4000 lat p.n.e. Na terenie dzisiejszego Iraku Sumerowie wykuli na glinianych tabliczkach przepis na piwo orkiszowe. W późniejszych zapisach piwo nosiło nazwę Sikaru i uznawane było za napój bogów. Przepis na ten trunek pojawia się w sumeryjskim poemacie o bogini piwa pt. „Hymn do Ninkasi”. Również jedno z najstarszych dzieł w historii ludzkości, czyli „Epos o Gilgameszu”, wspomina o tym złocistym napoju. W poemacie pojawia się np. Enkidu, czyli pół człowiek, pół zwierzę, który wypija siedem dzbanów piwa i staje się w pełni człowiekiem. To pokazuje, jak istotna jest historia piwa.

Historia piwa, pianka z tanka 3

W starożytnym Egipcie piwo było produktem równie ważnym jak chleb i nawet otrzymało swój własny hieroglif. Można powiedzieć, że tak lubiany przez wielu trunek leżał u podstaw gospodarki, ponieważ zarówno chleb, jak i piwo stanowiły wówczas rodzaj waluty. To również w Górnym Egipcie odkryto pierwszy browar.

Historia piwa to także okres średniowiecza. W tamtym czasie trunek ten produkowano w klasztorach. Mnisi odpowiadają za wykorzystywanie chmielu jako głównego składnika tego napoju, a także produkowanie go w ciemnych piwnicach, które sprawiały, że piwo przez dłuższy czas pozostawało świeże. Co ciekawe, bracia zakonni spożywali je nawet podczas postu, ponieważ traktowali je przede wszystkim jako produkt pożywny, a nawet posiadający właściwości lecznicze. W tamtym czasie skażona woda mogła wywoływać zarazy oraz epidemie, wobec czego piwo zdawało się od niej bezpieczniejsze. Dopiero w XII wieku zaczęły działać browary miejskie i dworskie, a tym samym produkcja piwa przestała być domeną klasztorów.

Od tamtego czasu piwo przechodziło wiele przemian, mające służyć jego udoskonaleniu. Powstało wiele jego odmian i rodzajów, dzięki czemu każdy entuzjasta tego trunku jest w stanie znaleźć ten idealny dla siebie. W pierwszej połowie lat 80-tych w Holandii browarnik Jan Ummels wymyślił oryginalne rozwiązanie technologiczne, którego celem była poprawa jakości piwa – były nim tanki browarnicze, które do dzisiaj stanowią prawdziwy hit w tej branży. Trzymanie napoju w tanku sprawia, że nie ma o kontaktu z dwutlenkiem węgla, dzięki czemu dłużej zachowuje świeżość oraz walory smakowe. Pierwsze tanki powstały w 1981 r. w holenderskim browarze Grolsch. Natomiast do naszego kraju do udoskonalenie dotarło dopiero w 2012 r. – to właśnie wtedy zostało ono wykorzystane po raz pierwszy przez Kompanię Piwowarską.